Hội nghị hội thảo

Tọa đàm “Tổng quan nghiên cứu pháp luật ở Việt Nam 30 năm qua: Thành tựu, cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu và lực lượng nghiên cứu”

25/07/2017

Ngày 19/7/2017, tại Hội trường, Viện Nhà nước và Pháp luật đã tổ chức Tọa đàm của Đề tài cấp Bộ “Tổng quan tình hình nghiên cứu về pháp luật trong 30 năm qua ở nước ta”. Đề tài do PGS.TS. Nguyễn Như Phát là chủ nhiệm.

Tham gia tọa đàm là các thành viên của đề tài và đông đảo cán bộ nghiên cứu trong Viện. Mục đích của tọa đàm là nhằm đánh giá thành tựu nghiên cứu; cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu; lực lượng nghiên cứu các vấn đề pháp luật ở nước ta trong 30 năm qua.

 

PGS.TS. Nguyễn Như Phát chủ trì tọa đàm

 

Phát biểu mở đầu tọa đàm, PGS.TS. Nguyễn Như Phát cho biết, đề tài mang tính chất tổng kết về cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu và nội dung nghiên cứu, cụ thể là các công trình được công bố trong 30 năm qua.

 

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được kết cấu thành 03 Chương với các nội dung cơ bản sau:

Chương 1: Bối cảnh chính trị, kinh tế, xã hội trong nước và quốc tế trong 30 năm qua và sự tác động của nó đến tình hình nghiên cứu pháp luật.

Chương 2: Tổng quan các nghiên cứu về pháp luật trong 30 năm qua: thành tựu, cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu và lực lượng nghiên cứu

Chương 3: Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu pháp luật trong 30 năm qua và định hướng nghiên cứu pháp luật trong thời gian tới

 

Nhìn nhận về bối cảnh kinh tế trong 30 năm qua, PGS.TS. Phạm Hữu Nghị cho biết, nước ta đã chuyển từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, trong đó thừa nhận nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế và vận hành theo nguyên lý kinh tế thị trường. Chính từ những thay đổi mạnh mẽ trên, việc nghiên cứu pháp luật về kinh tế đã được quan tâm và phát triển hơn so với các lĩnh vực pháp luật khác.

 

Cùng với đó, bối cảnh xã hội cũng đã thay đổi về nhiều mặt. Các thiết chế xã hội, cơ cấu xã hội, quan hệ xã hội, nhu cầu của các tầng lớp xã hội ngày nay phong phú hơn so với trước nên việc nghiên cứu pháp luật cũng đã thay đổi.

 

PGS.TS. Phạm Hữu Nghị và PGS.TS. Nguyễn Đức Minh (từ phải sang)

thảo luận tại tọa đàm

 

Sau đó, các nhà khoa học cùng thảo luận về việc nhìn nhận, áp dụng cách tiếp cận và các phương pháp nghiên cứu trong việc thực hiện các chuyên đề của đề tài, trong đó phải kể đến các cách tiếp cận như: cách tiếp cận lịch sử, cách tiếp cận so sánh, cách tiếp cận đa ngành, liên ngành ,…

 

Trao đổi tại tọa đàm, PGS.TS. Nguyễn Đức Minh giới thiệu về phương pháp nghiên cứu trong lĩnh vực pháp luật tài chính, ngân hàngở nước ngoài, ông cho biết các nhà khoa học ở CHLB Đức thường xuyên sử dụng phương pháp so sánh trong các công trình nghiên cứu khoa học. Việc áp dụng phương pháp so sánh sẽ đưa ra các phương án cụ thể, từ đó các nhà khoa học sẽ lựa chọn phương án có lợi nhất để thực hiện.

 

Tiếp theo, các thành viên đề tài đã trình bày các nội dung chính trong chuyên đề theo từng lĩnh vực pháp luật cụ thể mà mình đảm nhiệm.

 

TS. Đinh Thế Hưng trình bày chuyên đề 

 

Trong lĩnh vực pháp luật hình sự, đối tượng nghiên cứu được TS. Đinh Thế Hưng chia thành các nhóm chính: (i) chính sách hình sự; (ii) lý luận chung về pháp luật hình sự; (iii) bản chất, cấu trúc của hiện tượng tội phạm và vấn đề phản ánh tội phạm trong luật; (iv) trách nhiệm hình sự và hình phạt; (v) lich sử pháp luật hình sự; (vi) so sánh pháp luật hình sự.

 

Về cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu, các công trình trước đây thường nghiên cứu theo hướng quy nạp, tuy nhiên, hiện nay đã có sự thay đổi, các nhà khoa học lựa chọn cách tiếp cận theo hướng quyền con người, phòng ngừa tội phạm, công lý, lý thuyết chức năng và theo ngành luật.

 

Về lĩnh vực pháp luật lao động và an sinh xã hội, theo TS. Phạm Thị Thúy Nga, đây là ngành luật còn trẻ so với các ngành luật khác như luật hình sự, luật dân sự, luật kinh tế. Hiện nay, có 2 xu hướng nghiên cứu chính: (i) Mục đích của pháp luật lao động: trước đây là bảo vệ người lao động, bây giờ coi trọng đến quyền của người lao động và mối quan hệ hài hòa giữa người lao động và người sử dụng lao động; (ii) Cơ chế điều chỉnh pháp luật về thỏa ước lao động tập thể, thương lượng tập thể,…

 

TS. Phạm Thị Thúy Nga

 

Nhận xét về kết quả nghiên cứu pháp luật lao động, TS. Phạm Thị Thúy Nga cho rằng, các sản phẩm không chỉ chú trọng đến việc nghiên cứu mối quan hệ cá nhân mà còn là mối quan hệ tập thể như đối thoại, thương lượng tập thể. Vai trò của Nhà nước được thu hẹp lại, tổ chức đại diện người lao động ngày càng đóng vai trò quan trọng trong các quan hệ lao động.

 

Ngoài ra, các nhà khoa học đã nghe các thành viên đề tài trình bày các chuyên đề về tổng quan nghiên cứu trong 30 năm ở các lĩnh vực pháp luật khác: lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật; luật hiến pháp; luật hành chính; luật dân sự; luật quốc tế; luật đất đai; luật môi trường; luật đầu tư – doanh ngiệp; luật tài chính – ngân hàng; luật so sánh.

 

Phát biểu tổng kết tọa đàm, PGS.TS. Nguyễn Như Phát lưu ý các chuyên đề cần đánh giá theo 3 tiêu chí: cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu; lực lượng nghiên cứu và kết quả nghiên cứu. Từ đó, đề xuất định hướng nghiên cứu theo 3 tiêu chí này trong thời gian tới. Các nội dung nghiên cứu nên chia nhỏ để đánh giá theo không gian và thời gian. 

Các tin đã đưa ngày:
Album ảnh
Liên kết Web