•  
     
  •  
     
  •  
     
LIÊN KẾT WEBSITE

Hội thảo quốc tế “Quản trị nhà nước ở một số quốc gia và kinh nghiệm cho Việt Nam”

17/05/2019
Ngày 09/05/2019, tại Khách sạn Pan Pacific, Hà Nội, Viện Nhà nước và Pháp luật phối hợp với Chương trình Nhà nước pháp quyền Châu Á, Viện Konrad Adenauer Stiftung của CHLB Đức (Viện KAS) tổ chức hội thảo quốc tế “Quản trị nhà nước ở một số quốc gia và kinh nghiệm cho Việt Nam”.

Hội thảo đã thu hút sự tham dự của hơn 50 lượt đại biểu, nhà khoa học đến từ các cơ quan sau đây:

- Các cơ quan trung ương: Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm); Hội đồng Lý luận Trung ương; Viện Khoa học Tổ chức Nhà nước; Bộ Nội vụ; Hội Luật gia Việt Nam;…

- Các cơ quan địa phương, cơ sở đào tạo: HĐND Tp. Hồ Chí Minh; Học viện Khoa học xã hội; Học viện Hành chính Quốc gia; Đại học Luật Hà Nội; Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội; Đại học Nội vụ Hà Nội;…

- Các nhà khoa học quốc tế đến từ CHLB Đức, Hàn Quốc, Singapore.

- Các cán bộ Văn phòng Viện KAS tại Hà Nội đã đến dự và tham gia tích cực vào các hoạt động của hội thảo.

 

Về phía cơ quan tổ chức hội thảo có sự tham dự của bà Gisela Elsner, Giám đốc Chương trình Nhà nước pháp quyền Châu Á, KAS; PGS.TS. Nguyễn Đức Minh, Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật; TS. Phạm Thị Thúy Nga, Phó Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật. Các nhà khoa học của Viện Nhà nước và Pháp luật đã tích cực thảo luận tại các phiên họp của hội thảo.

 

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, cho rằng, những yếu tố hình thành nên một nền quản trị tốt là trách nhiệm giải trình, sự tham dự của người dân, tính có thể dự đoán của chính sách pháp luật, minh bạch, pháp quyền, hiệu lực, hiệu quả, đồng thuận xã hội, bình đẳng,... Tuy nhiên, để thực hiện được những nguyên tắc này là không đơn giản. Chủ đề hội thảo không chỉ phản ánh tính thời sự về vấn đề quản trị nhà nước nói chung mà còn đáp ứng yêu cầu cấp bách phải đẩy mạnh đổi mới trong thời gian tới ở Việt Nam. Ông mong muốn các nhà khoa học trong nước và quốc tế, các nhà quản lý, những người làm công tác thực tiễn cùng nhau trao đổi ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm, đưa ra giải pháp và đề xuất ý tưởng cho việc xây dựng một nền quản trị nhà nước tốt ở Việt Nam.

 

Tiếp theo là lời phát biểu của bà Gisela Elsner, Giám đốc Chương trình Nhà nước pháp quyền Châu Á. Bà cho rằng, hiện nay, có những vấn đề chính về quản trị nhà nước mà các quốc gia cùng quan tâm, đó là yếu tố ra quyết định và thực hiện quyết định của Nhà nước, trách nhiệm giải trình, hiệu quả, hiệu suất, bình đẳng,… Hội thảo là dịp để chúng ta cùng xem xét qua lăng kính hiệu quả thực hiện, thực thi những yếu tố này. Bà hy vọng hội thảo sẽ có ích cho tất cả mọi người tham dự. 

 

Phiên thứ nhất của hội thảo có chủ đề “Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị nhà nước”, do PGS.TS. Nguyễn Đức Minh và bà Gisela Elsner chủ trì. Tham luận đầu tiên do PGS. Eugene Tan Kheng Boon (Trường Luật, Đại học Quản lý Singapore) trình bày, “Minh bạch trong xây dựng và thực hiện chính sách, pháp luật: Thực tiễn và kinh nghiệm của Singapore”. Tác giả cho biết, minh bạch là yếu tố quan trọng trong quá trình thảo luận để Chính phủ giải thích chính sách, pháp luật đó là gì, vì sao phải xây dựng và thực hiện nó như thế nào. Minh bạch là yêu cầu được đặt ra ở thời điểm trước, trong và sau khi chính sách, pháp luật được thông qua. Người dân được tham gia các phiên giải trình của Chính phủ về việc thực hiện chính sách, pháp luật do Nghị viện tổ chức vào các thời điểm khác nhau. Ngoài nghị viện, còn có các nền tảng khác cho đối thoại.

 

Tiếp theo là tham luận của ông Ik Hyeon Rhee (Chủ tịch Viện Nghiên cứu Lập pháp Hàn Quốc) với chủ đề “Trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và doanh nghiệp: Thực tiễn và kinh nghiệm của Hàn Quốc”. Ở quốc gia này, trách nhiệm giải trình theo cấp bậc là yếu tố mang tính chất nền tảng. Tuy nhiên, việc giải trình theo hình thức phân cấp này mang tính hành chính chứ không theo nghề nghiệp nên gây khó khăn trong việc xác định trách nhiệm cụ thể của người vi phạm. Tác giả dẫn chứng một vụ việc đã xảy ra trên thực tế là vụ chìm phà ở Tp. Seoul làm vài trăm em học sinh thiệt mạng, nhưng phải mất nhiều thời gian mới có thể xác định trách nhiệm là do lỗi của ông thuyền trưởng. Trên cương vị nghề nghiệp và quy định pháp luật thì ông ta phải là người cuối cùng rời tàu, nhưng ông ấy lại lo thoát thân trước, bỏ lại người già và trẻ em. Như vậy, trách nhiệm giải trình đã trở thành một vấn đề nóng và được người dân quan tâm hàng đầu.

 

Thảo luận về hai báo cáo trên, GS.TS. Nguyễn Minh Đoan (Đại học Luật Hà Nội) đặt câu hỏi: Có chế tài gì để ngăn ngừa, xử lý những cơ quan không công bố những thông tin cần minh bạch và giải trình? PGS. Eugene Tan cho biết, Singapore hiện chưa có đạo luật về tự do thông tin. Tuy nhiên, cơ chế Nghị viện có thể làm một kênh để công bố thông tin khi người dân đặt câu hỏi lên Nghị viện. Trong khi đó, Hàn Quốc có đạo luật về công bố thông tin. Theo đó, các cơ quan hành pháp cũng như hệ thống trường học thuộc đối tượng phải cung cấp thông tin cho người dân. Trong một số trường hợp cụ thể như thông tin bí mật, an ninh quốc gia, thông tin của vụ án đang được điều tra thì cơ quan nhà nước không có nghĩa vụ cung cấp thông tin.

 

Bàn về tính minh bạch, PGS.TS. Nguyễn Đức Minh cho rằng, quản lý muốn minh bạch thì trước tiên phải có hành lang pháp lý đầy đủ và đủ mạnh để quản lý  minh bạch. Pháp luật cần xác định rõ phạm vi những vấn đề cần minh bạch, đối tượng và phạm vi minh bạch. Cần có thể chế để đảm bảo công khai, minh bạch. Cùng với đó, câu chuyện chống tham nhũng cần tiếp tục thực hiện một cách mạnh mẽ.

 

Hội thảo tiếp tục diễn ra với tham luận “Tuân thủ pháp quyền trong quản trị nhà nước” của PGS.TS. Nguyễn Như Phát (Viện Nhà nước và Pháp luật). Quản trị nhà nước hiện đại đặt ra nhiều yêu cầu, trong đó nổi lên là sự tham gia, minh bạch, giải trình, hiệu quả và đặc biệt là tính pháp quyền. Tuy nhiên, theo yêu cầu của quản trị hiện đại, pháp quyền cũng xuất hiện trong khu vực phi nhà nước khi các tác nhân phi nhà nước hành xử chủ động, tự chủ hoặc tham gia cũng như hợp tác với công quyền trong quá trình quản trị quốc gia. Quản trị hiện đại đặt ra vấn đề làm thay đổi giá trị của pháp quyền truyền thống, trở nên mềm mại, uyển chuyển và gần đây đã nhắc đến khái niệm luật mềm hay đa nguyên pháp luật. Ở Việt Nam, tư tưởng về quản trị hiện đại cũng đang nhen nhóm, song nhìn chung, còn nhiều vấn đề còn chưa rõ và hầu hết các yêu cầu của quản trị hiện đại đều nằm ở cấp độ thấp, đặc biệt là tính pháp quyền trong quản trị.

 

Trong phiên này, hội thảo cũng đã lắng nghe tham luận “Thúc đẩy trách nhiệm, sự đoàn kết và đồng thuận xã hội trong quá trình phát triển ở Trung Quốc” của PGS.TS. Phùng Thị Huệ (Viện NC Trung Quốc).

 

Phiên thứ hai “Các yêu cầu đối với quản trị nhà nước” do PGS.TS. Nguyễn Như Phát và PGS.TS. Vũ Thư chủ trì. Mở đầu phiên là tham luận của ThS. Trịnh Thị Kim Phượng (Văn phòng HĐND Tp. Hồ Chí Minh), “Hiệu lực và hiệu quả của khu vực công từ thực tiễn thực hiện ở Tp. Hồ Chí Minh”. Báo cáo thông tin và đánh giá về hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở khu vực công tại Tp. Hồ Chí Minh, trong đó, tập trung vào khu vực hoạt động của các cơ quan, tổ chức nhà nước thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công cho người dân.

 

Tiếp theo, GS.TS. Sebastian Kluckert (Trưởng Khoa Luật công, Đại học Wuppertal, CHLB Đức) trình bày tham luận “Sự tham gia của người dân trong quản lý nhà nước và xã hội: Thực tiễn và kinh nghiệm của CHLB Đức”. Ông giới thiệu những thành tố của dân chủ trực tiếp ở Đức; giải thích vai trò của các đảng phái chính trị; nguyên tắc công khai được thảo luận; vai trò của bồi thẩm đoàn.

 

Bước đầu tiên để tiến hành một cuộc trưng cầu ý dân ở Berlin là làm đơn yêu cầu cùng với việc thu thập đủ 20.000 chữ ký hợp lệ. Ngoài ra, người dân tham gia quản lý nhà nước còn thể hiện rõ ở vai trò quan trọng của bồi thẩm đoàn ở Tòa án. Bồi thẩm đoàn độc lập như thẩm phán chuyên nghiệp. Họ có quyền tương đương với thẩm phán khi nghị án và biểu quyết. Họ đóng góp vào quá trình tranh tụng cũng như đưa ra phán quyết.

 

Trả lời câu hỏi về đối tượng của trưng cầu ý dân và cách thức lựa chọn thành viên bồi thẩm đoàn, GS.TS. Klukert cho biết, có hai vấn đề không được trưng cầu ý dân ở Đức là chi trả lương cho cán bộ, viên chức nhà nước và ngân sách. Về bồi thẩm đoàn, ai cũng có thể trở thành thành viên và đây là quá trình lựa chọn ngẫu nhiên bằng máy tính dựa trên danh sách công dân sinh sống tại  khu vực đó có nguyện vọng và đăng ký trở thành thành viên bồi thẩm đoàn.

 

Tiếp theo, PGS.TS. Vũ Công Giao (Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội) trình bày tham luận “Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản trị nhà nước trên thế giới và khả năng áp dụng ở Việt Nam”. Tác giả đã giới thiệu các bộ chỉ số khác nhau để đánh giá hiệu quả quản trị nhà nước như: Bộ chỉ số quản trị thế giới (WGI) của Ngân hàng Thế giới; Chỉ số cảm nhận tham nhũng (CPI) của Tổ chức minh bạch quốc tế (TI); Chỉ số Năng lực cạnh tranh toàn cầu (WEF) của Diễn đàn kinh tế thế giới;… Ngoài các chỉ số đánh giá mang tính toàn cầu nêu trên, ông cũng đã giới thiệu một số bộ chỉ số đo lường các khía cạnh khác nhau của quản trị nhà nước của riêng Việt Nam. Tiêu biểu trong số đó là: Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tiến hành từ năm 2006; Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh (PAPI) do UNDP tiến hành từ năm 2011;…

 

Trong phiên này, hội thảo cũng đã nghe tham luận “Quản trị quốc gia tốt trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0” của ThS. Nguyễn Thu Dung (Viện Nhà nước và Pháp luật).

 

Hội thảo cũng đã thu nhận những trao đổi, thảo luận của PGS.TS. Nguyễn Như Phát, luật sư Trương Tiến Hùng, PGS.TS. Nguyễn Hoàng Anh, PGS.TS. Vũ Thư về các vấn đề như: cơ chế hoạt động của bồi thẩm đoàn; sự trùng lặp của một số thành tố trong các bộ chỉ số; quản trị nhà nước trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0 ở Đức;…

 

Phát biểu kết thúc hội thảo, bà Gisela Elsner nhận xét: Hội thảo đã diễn ra với cường độ dày đặc các tham luận và các ý kiến, trao đổi, thảo luận về một chủ đề rộng và khó. Các chuyên gia trong thời gian có hạn đã cố gắng chia sẻ các báo cáo và trả lời thấu đáo các câu hỏi. Bà gửi lời cảm ơn tới Viện Nhà nước và Pháp luật, các diễn giả, hai phiên dịch và hẹn gặp lại ở hội thảo tiếp theo.

 

PGS.TS. Nguyễn Đức Minh cũng bày tỏ và đánh giá cao sự hợp tác tốt đẹp giữa Viện Nhà nước và Pháp luật và Chương trình Nhà nước pháp quyền của Viện KAS. Ông cảm ơn các vị khách quốc tế, các nhà khoa học đã tham gia nhiệt tình và đóng góp vào thành công của hội thảo.

 

Một số hình ảnh tại hội thảo:

 

TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm, phát biểu khai mạc hội thảo

 

Bà Gisela Elsner, Giám đốc Chương trình Nhà nước pháp quyền Châu Á (Viện KAS) phát biểu

 

PGS. Eugene Tan, Trường Luật, Đại học Quản lý Singapore, trình bày tham luận

 

Ông Ik Hyeon Rhee, Chủ tịch Viện NC Lập pháp Hàn Quốc

 

GS.TS. Nguyễn Minh Đoan trao đổi tại hội thảo

 

Từ trái sang: PGS.TS. Nguyễn Như Phát, PGS.TS. Nguyễn Đức Minh và PGS.TS. Phùng Thị Huệ

 

GS.TS. Sebastian Kluckert (bìa phải) trình bày tham luận

 

Từ trái sang: ThS. Nguyễn Thu Dung, PGS.TS. Vũ Thư và PGS.TS. Vũ Công Giao

 

Các đại biểu, các nhà khoa học chụp ảnh kỷ niệm

Các tin cùng chuyên mục: