•  
     
  •  
     
  •  
     
LIÊN KẾT WEBSITE

Tọa đàm khoa học Đề tài “Bình luận chuyên sâu chế định hợp đồng trong Bộ luật Dân sự năm 2015”

10/04/2019
Ngày 5/4/2019, tại 27 Trần Xuân Soạn, Hà Nội, đã diễn ra hoạt động khoa học của Đề tài “Bình luận chuyên sâu chế định hợp đồng trong Bộ luật Dân sự năm 2015”. Đây là đề tài hợp tác nghiên cứu khoa học giữa Viện Nhà nước và Pháp luật với Trường Đại học Luật, Đại học Huế.

PGS.TS. Đoàn Đức Lương và TS. Dương Quỳnh Hoa (giữa) đồng chủ trì tọa đàm

 

Đồng chủ trì tọa đàm là hai chủ nhiệm đề tài, PGS.TS. Đoàn Đức Lương (Đại học Luật Huế) và TS. Dương Quỳnh Hoa (Viện Nhà nước và Pháp luật). Tham gia tọa đàm là các thành viên đề tài và các nhà khoa học đến từ Viện Nhà nước và Pháp luật, Đại học Luật Huế và Đại học Luật Hà Nội.

 

Mục tiêu của đề tài là nhằm làm rõ nội dung, tinh thần của các quy định về hợp đồng, cơ sở lý luận và thực tiễn của các quy định cũng như mối liên hệ giữa chúng với các văn bản pháp luật có liên quan, góp phần cho việc nhận thức và áp dụng pháp luật dân sự được đúng đắn và thống nhất, đồng thời phát hiện những hạn chế, mâu thuẫn, chồng chéo, trùng lặp hay những khoảng trống mà Bộ luật Dân sự năm 2015 chưa đề cập đến để từ đó đưa ra dự báo đáp ứng yêu cầu của thực tiễn trong thời gian tới.

 

Đề tài được kết cấu gồm 02 phần chính:

 

Phần 1: Những vấn đề chung về hợp đồng

  • Chương 1: Lý thuyết về hợp đồng và hợp đồng trong Bộ luật Dân sự
  • Chương 2: Điều kiện có hiệu lực của hợp đồng và hợp đồng vô hiệu
  • Chương 3: Giao kết, thực hiện, sửa đổi, chấm dứt hợp đồng

Phần 2: Một số hợp đồng cụ thể

  • Chương 1: Hợp đồng có đối tượng là tài sản và chuyển giao quyền sở hữu
  • Chương 2: Hợp đồng có đối tượng là tài sản và chuyển giao quyền chiếm hữu, sử dụng
  • Chương 3: Hợp đồng có đối tượng là dịch vụ

 

PGS.TS. Nguyễn Như Phát (giữa) trình bày chuyên đề của mình

 

Tại tọa đàm, các thành viên đề tài đã báo cáo những kết quả chính đã thực hiện cũng như trao đổi, góp ý, thảo luận về nội dung của các chuyên đề. Mở đầu là báo cáo của PGS.TS. Nguyễn Như Phát (Viện Nhà nước và Pháp luật) về khái niệm hợp đồng và nhận thức về hợp đồng trong các hệ thống pháp luật. Trong một xã hội hiện đại, hợp đồng là một phương tiện quan trọng giúp con người thực hiện các giao lưu xã hội vì mục đích thỏa mãn các nhu cầu sinh hoạt hay kinh doanh. Hầu như không một ai còn có giao lưu xã hội mà trong một ngày không tham gia vào một hoặc nhiều quan hệ hợp đồng. Ngày nay, các giao lưu dân sự diễn ra ngày càng sôi động trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, cùng với sự phát triển đó thì nhu cầu tất yếu là cần phải có một cơ sở pháp lý nhằm bảo đảm cho việc thực hiện các giao dịch này. Hiện nay, đa số các giao dịch đều được cụ thể hóa dưới hình thức hợp đồng, nó là căn cứ nhằm ràng buộc các bên vào những gì mà họ đã cam kết, để khi có tranh chấp xảy ra thì đó là một trong các căn cứ quan trọng để xác định trách nhiệm của các bên.

 

PGS.TS. Nguyễn Như Phát cho rằng, khi nghiên cứu lý thuyết về hợp đồng cần phải xuất phát từ nhận thức về ý chí và tự do ý chí. Đây là tiền đề lý luận căn bản để thiết lập quan hệ hợp đồng, thực hiện hợp đồng và giải thích hợp đồng cũng như xử lý các hậu quả pháp lý phát sinh từ hợp đồng. Ông cũng đưa ra quan niệm về hợp đồng ở Việt Nam và những vấn đề còn tồn tại trong khái niệm về hợp đồng theo Bộ luật Dân sự năm 2015.

 

PGS.TS. Hà Thị Mai Hiên (thứ 2 từ phải sang)

 

Tiếp theo, PGS.TS. Hà Thị Mai Hiên (Đại học Luật Huế) báo cáo về vị trí của hợp đồng trong Bộ luật Dân sự và trong hệ thống luật tư. Tác giả cho biết, cách tiếp cận của chuyên đề này là bình luận về các điều chỉnh pháp luật về hợp đồng. Pháp luật về hợp đồng cần phản ảnh được hơi thở của cuộc sống. Những quy định về chế định hợp đồng trong Bộ luật Dân sự năm 2015 đã thể hiện rõ đây là luật chung. Bản chất pháp lý của hợp đồng trong Bộ luật Dân sự mang tính nguyên tắc. Chuyên đề đã đưa ra những luận giải nhằm phân biệt chế định hợp đồng với pháp luật về hợp đồng.

 

Trong nội dung Phần 1 của đề tài, các nhà khoa học cũng đã lắng nghe và thảo luận về những phần trình bày của PGS.TS. Trần Thị Huệ (Đại học Luật Hà Nội) về điều kiện có hiệu lực của hợp đồng và hợp đồng vô hiệu; TS. Hoàng Thị Hải Yến (Đại học Luật Huế) về giao kết hợp đồng và TS. Hồ Thị Vân Anh (Đại học Luật Huế) về sửa đổi, chấm dứt hợp đồng.

 

Khác với Phần 1, tại Phần 2 (Các hợp đồng cụ thể), đề tài được thực hiện theo dạng bình luận theo từng điều luật. Theo đó, ở phần đầu của từng chương sẽ có phần bình luận chung (khái quát nhóm vấn đề hay chế định) có tính chất dẫn dắt trước khi đi vào bình luận từng điều luật cụ thể.

 

Nội dung bình luận điều luật bao gồm phân tích điều luật trong Bộ luật Dân sự năm 2015, tùy theo từng điều luật sẽ lấy ví dụ hoặc tình huống thực tế (tóm lược bản án/quyết định của Tòa án) để phân tích, làm rõ tính thực tiễn. Khi bình luận, tác giả cũng cần chỉ ra những điểm bất hợp lý (nếu có) trong điều luật và đưa ra kiến nghị theo quan điểm của người bình luận.

 

PGS.TS. Đoàn Đức Lương lưu ý các tác giả khi bình luận các điều luật mà phần chung đã có thì cần viện dẫn sang phần chung (ví dụ: điều luật về khái niệm hợp đồng). Khi đưa ra các tình huống thực tế, có thể phân tích các bản án/quyết định của Tòa án được ban hành trước hoặc sau khi có Bộ luật Dân sự năm 2015 nhưng cần vận dụng các tình tiết theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Tọa đàm đã lắng nghe những ý kiến, trao đổi của TS. Phạm Thị Hương Lan, TS. Trần Văn Biên về các vấn đề: hợp đồng chuyển giao quyền sử dụng đất; hợp đồng gia công; hiệu lực của hợp đồng tặng cho tài sản; chế định phạt vi phạm hợp đồng dân sự;…  

 

PGS.TS. Nguyễn Đức Minh (bên phải) phát biểu tại tọa đàm

 

Phát biểu tại tọa đàm, PGS.TS. Nguyễn Đức Minh (Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật) cho rằng, ngày nay, hợp đồng ngày càng đóng vai trò quan trọng trong thời kỳ công nghệ phát triển liên tục. Vì thế, các tác giả khi bình luận cần chú ý đến các yếu tố của thời đại tác động đến chế định hợp đồng. Ngoài ra, khi bình luận các điều luật, nếu có liên quan đến các văn bản quy phạm pháp luật khác thì đề tài cũng cần viện dẫn các văn bản này.

 

Kết thúc tọa đàm, Ban chủ nhiệm đề tài trân trọng cám ơn các nhà khoa học đã đưa ra những ý kiến thiết thực cho việc thực hiện đề tài và mong muốn các thành viên đề tài hoàn thiện chuyên đề đúng hạn.