•  
     
  •  
     
  •  
     
LIÊN KẾT WEBSITE

Dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi): Có nên tăng giờ làm thêm?

22/04/2019
Đây là câu hỏi đang nhận được rất nhiều sự quan tâm từ ngành chức năng cũng như của các chuyên gia, người lao động và người sử dụng lao động. Thực tế cho thấy, lương thấp nên đa phần công nhân đều mong muốn được làm thêm giờ...

Áp lực làm thêm

 

Tại Hội nghị đóng góp ý kiến vào dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) do Liên đoàn Lao động thành phố Hà Nội tổ chức mới đây, đánh giá về quy định làm thêm giờ, Chủ tịch Liên đoàn Lao động huyện Hoài Đức Đồng Thị Nga cho rằng, quy định về giờ làm thêm như trong luật hiện hành chưa phù hợp với thực tế. Trong một số ngành nghề như dệt may, da giày, chế biến thủy sản..., công việc phụ thuộc vào đơn hàng. Khi có đơn hàng gấp thì doanh nghiệp buộc phải huy động làm thêm giờ để bảo đảm tiến độ giao hàng. Vì vậy, phương án phù hợp là làm thêm không quá 200 giờ/năm. Trong trường hợp do yêu cầu sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp và người lao động thỏa thuận làm thêm thì không quá 400 giờ/năm. Quy định này sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn và đáp ứng nhu cầu làm thêm, tăng thu nhập của người lao động.

 

 

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Công đoàn Các khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội Nguyễn Đình Thắng lại cho rằng: Nhu cầu làm thêm giờ để tăng thu nhập là mong muốn có thật của người lao động, bởi hiện nay đời sống của người lao động quá thiếu thốn, vất vả vì… lương thấp. Nếu lương tối thiểu đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu thì nhiều công nhân chắc chắn không muốn làm thêm vì rất vất vả.

 

Quan điểm của ông Nguyễn Đình Thắng cũng chính là tâm tư của không ít lao động khi được hỏi về vấn đề làm thêm. Chị Thu Hạnh, Khu công nghiệp Kim Chung (Đông Anh, Hà Nội) cho biết, để có nhiều cơ hội làm thêm phải tạo mối quan hệ thật tốt với quản đốc của công ty. Việc làm thêm là “cực chẳng đã” vì thu nhập quá thấp nên phải bươn chải đăng ký làm thêm. “Việc làm thêm, tăng ca tuy có tăng thêm thu nhập chút đỉnh nhưng cuộc sống gia đình trong khoảng thời gian đó hoàn toàn bị xáo trộn. Đa phần công nhân thuê nhà trọ không có người thân nên con nhỏ không ai trông. Làm thêm thì lo con ở nhà, không làm thì lương thấp. Quẩn quanh vòng luẩn quẩn đó đã đủ áp lực” - chị Hạnh chia sẻ.

 

Cần cân nhắc kỹ lưỡng  

 

Theo Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Mai Đức Thiện, dự thảo lần này mở rộng khung thỏa thuận về thời giờ làm thêm với hai phương án. Cụ thể, phương án 1, quy định số giờ làm thêm tối đa là 200 giờ/năm, trường hợp đặc biệt doanh nghiệp có nhu cầu và người lao động đồng ý thì hai bên thỏa thuận làm thêm giờ không quá 400 giờ/năm; phương án 2, giữ nguyên quy định hiện hành (làm thêm giờ không quá 200 giờ/năm, trừ một số trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định thì được làm thêm giờ không quá 300 giờ/năm).

 

Xung quanh đề xuất về tăng giờ làm thêm, mới đây tại hội thảo về lương không đủ sống do Tổ chức phi chính phủ hoạt động để cải thiện điều kiện nơi làm việc trong ngành dệt may (Fair Wear Foundation) tổ chức, nhiều đại biểu cho rằng, lương thấp dẫn tới sự phụ thuộc vào cơ chế làm thêm giờ và thưởng, phụ cấp. Đáng chú ý, nữ công nhân ngành may mặc có nhiều nguy cơ bị phân biệt đối xử hơn nam giới về mức lương, và nhiều khả năng bị trả mức lương thấp hơn lương tối thiểu, trong khi chiến lược áp dụng mức lương cơ bản thấp ở Việt Nam đã buộc nhiều nữ công nhân phải làm thêm giờ. Ngoài lương cơ bản, những nữ công nhân được phỏng vấn nói rằng tiền làm thêm giờ, tiền thưởng năng suất, thưởng chuyên cần và các phụ cấp khác như phụ cấp đi lại/xăng xe hoặc hỗ trợ nuôi con trung bình chiếm tới gần một phần ba (32%) tổng thu nhập của họ.

 

Bên cạnh đó, làm thêm giờ không được báo trước và áp lực sản xuất khiến công nhân và quản lý căng thẳng và lo âu tột độ. Chính vì vậy, việc sửa đổi Bộ luật Lao động tới đây cần phải cân nhắc về việc tăng giờ làm thêm. Thực tế hiện nay cho thấy, không ít doanh nghiệp lách luật, trả lương thấp (cao hơn không đáng kể hoặc bằng mức lương tối thiểu vùng), không đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu để công nhân phải tự nguyện làm thêm. Tuy nhiên, tăng ca nhiều, liên tục khiến sức khỏe công nhân bị suy giảm, từ đó sẽ làm năng suất lao động giảm và nguy cơ hàng hỏng, lỗi tăng. Bên cạnh đó, vẫn còn tình trạng người lao động tuy không muốn nhưng không dám từ chối làm thêm vì sợ bị sa thải.

 


Cần quy định một số điều kiện cụ thể như: Có nhà trẻ chăm sóc con công nhân (trong thời gian làm thêm); mức lương trả cho thời gian làm thêm được tính theo phương pháp lũy tiến, càng làm thêm giờ nhiều thì càng được hưởng cao. Ví dụ, làm thêm giờ vào ngày thường và đến 200 giờ/năm thì được trả ít nhất bằng 150% lương; làm thêm giờ vào ngày thường và từ 201 đến 300 giờ/năm thì được trả ít nhất 200% lương; làm thêm giờ vào ngày thường và từ trên 300 giờ/năm thì được trả ít nhất 250% lương…

Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Ngọ Duy Hiểu


 

(Theo http://daibieunhandan.vn)