Theo Quyết định số 938-QĐ/KHXH ngày 11 tháng 5 năm 2026 của Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Viện Nhà nước và Pháp luật có chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn sau:
Vị trí và chức năng:
1. Viện Nhà nước và Pháp luật là tổ chức khoa học và công nghệ công lập trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (sau đây gọi tắt là Viện Hàn lâm) có chức năng nghiên cứu cơ bản về nhà nước và pháp luật nhằm cung cấp luận cứ khoa học cho việc hoạch định, hoàn thiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; nghiên cứu, tư vấn, tham gia đánh giá việc thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước dưới góc độ luật học; tham gia đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao về luật học và các ngành khoa học liên quan theo quy định của pháp luật; thực hiện tư vấn pháp luật, cung cấp dịch vụ pháp lý theo nhu cầu xã hội; thực hiện hợp tác trong nước và quốc tế.
2. Viện Nhà nước và Pháp luật có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng, hạch toán độc lập; được mở tài khoản tại Kho bạc Nhà nước và Ngân hàng thương mại theo quy định của pháp luật.
3. Viện Nhà nước và Pháp luật có trụ sở đặt tại số 27 Trần Xuân Soạn, phường Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội; có tên giao dịch quốc tế bằng tiếng Anh là: Institute of State anh Law, viết tắt là: ISL.
Nhiệm vụ và quyền hạn:
1. Xây dựng, trình Chủ tịch Viện Hàn lâm chiến lược, quy hoạch, kế hoạch dài hạn, trung hạn và hàng năm và tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt.
2. Nghiên cứu cơ bản về nhà nước và pháp luật Việt Nam nhằm cung cấp luận cứ khoa học phục vụ việc hoạch định, hoàn thiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tổ chức thi hành pháp luật, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, hệ thống pháp luật và hệ thống chính trị:
a) Nghiên cứu những vấn đề nền tảng, lý luận, lịch sử va phương pháp luận của khoa học nhà nước và pháp luật, bao gồm lịch sử nhà nước và pháp luật Việt Nam và thế giới; lý luận về nhà nước và pháp luật; chính sách pháp luật; triết học pháp luật; xã hội học pháp luật; tâm lý học pháp luật; pháp luật quốc tế và luật học so sánh.
b) Nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về Nhà nước, quyền lực nhà nước, tổ chức và thực hiện quyền lực nhà nước, tổ chức bộ máy nhà nước, hệ thống chính trị, quản trị quốc gia, quản trị địa phương, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
c) Nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về hệ thống pháp luật, cải cách pháp luật, cải cách thể chế, cải cách hành chính, cơ chế và tổ chức thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.
d) Nghiên cứu lý thuyết, mô hình phát triển của Nhà nước và pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới; những vấn đề mới, liên ngành, có tính dự báo của khoa học pháp lý phục vụ việc cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định, hoàn thiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
e) Tổ chức hoặc tham gia khảo sát, điều tra cơ bản, tổng kết thực tiễn, phân tích và dự báo các vấn đề về nhà nước và pháp luật phục vụ hoạt động nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách.
3. Nghiên cứu, tư vấn các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách, chương trình và dự án phát triển kinh tế - xã hội trong phạm vi chức năng được giao; tham gia tư vấn chính sách, thẩm định khoa học các đề án, dự án theo yêu cầu của Viện Hàn lâm; tham gia góp ý, phản biện khoa học đối với các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội theo đề nghị của các bộ, ngành, địa phương.
4. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch gắn với chức năng, nhiệm vụ của đơn vị.
5. Tổ chức triển khai các dịch vụ công theo quy định của pháp luật.
6. Thực hiện chương trình cải cách hành chính, chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin theo quy định.
7. Tham gia đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực khoa học xã hội và nhân văn theo quy định của pháp luật và Viện Hàn lâm.
8. Về xuất bản, tạp chí, thông tin thư viện:
a) Xuất bản các ấn phẩm khoa học, góp phần phổ biến kết quả nghiên cứu và quảng bá kiến thức khoa học về nhà nước và pháp luật;
b) Định kỳ hằng năm xuất bản các số tạp chí tiếng Việt theo Giấy phép xuất bản;
c) Quản lý, khai thác cơ sở dữ liệu thông tin khoa học về Nhà nước và pháp luật;
d) Tổ chức công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thuộc ngành, lĩnh vực được giao.
9. Thực hiện hợp tác quốc tế về nghiên cứu khoa học, tư vấn, trao đổi học thuật và thông tin khoa học; tham gia các hoạt động đào tạo trong khuôn khổ hợp tác quốc tế theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước và của Viện Hàn lâm.
10. Thực hiện tư vấn chính sách, pháp luật; cung cấp dịch vụ pháp lý, thông tin khoa học; ứng dụng và chuyển giao kết quả nghiên cứu khoa học pháp lý theo quy định của pháp luật.
11. Quản lý về tổ chức bộ máy, vị trí việc làm, cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp và số lượng người làm việc trong đơn vị; quản lý và sử dụng tài sản, hồ sơ, tài liệu theo quy định của pháp luật và theo sự phân cấp quản lý của Viện Hàn lâm.
12. Thực hiện các nhiệm vụ khác theo sự phân công của Chủ tịch Viện Hàn lâm và theo quy định của pháp luật.