Viện Nhà nước và Pháp luật tổ chức tập huấn chuẩn hóa hiện diện học thuật số cho đội ngũ nghiên cứu viên
Nhằm thiết thực lập thành tích chào mừng kỷ niệm 73 năm Ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (02/12/1953 - 02/12/2026), ngày 09/11/2026, Viện Nhà nước và Pháp luật đã tổ chức buổi tập huấn thực hành triển khai sáng kiến “Chuẩn hóa và tăng cường hiện diện học thuật số của nghiên cứu viên nhằm nâng cao khả năng tiếp cận và lan tỏa kết quả nghiên cứu”.
Buổi tập huấn là
hoạt động trọng tâm nằm trong kế hoạch triển khai sáng kiến cấp cơ sở năm 2026
của Viện Nhà nước và Pháp luật, hướng tới mục tiêu hiện đại hóa phương thức
quản lý hồ sơ khoa học cá nhân, nâng cao khả năng nhận diện và lan tỏa giá trị
các công trình nghiên cứu của đội ngũ viên chức nghiên cứu trong bối cảnh
chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay.
Tham dự buổi tập
huấn có đông đảo các nghiên cứu viên thuộc các phòng chuyên môn của Viện. Trong
phần mở đầu, ThS. Trần Thị Loan – Tác giả sáng kiến đã trình bày lý do và mục
đích của buổi tập huấn: Trong kỷ nguyên số, giá trị của một công trình nghiên
cứu khoa học không chỉ dừng lại ở việc được nghiệm thu hay công bố trên các ấn
phẩm truyền thống, mà còn phụ thuộc rất lớn vào khả năng được tìm thấy, nhận
diện chính xác tác giả, cơ quan chủ quản và tiếp cận thuận lợi bởi cộng đồng
khoa học trong nước cũng như quốc tế. Việc triển khai sáng kiến đúng vào dịp
toàn Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đang thi đua sôi nổi hướng tới kỷ
niệm 73 năm ngày thành lập mang ý nghĩa thiết thực, thể hiện tinh thần đổi mới
sáng tạo, chủ động hội nhập học thuật của tập thể viên chức Viện Nhà nước và
Pháp luật.
Trước khi tổ chức
buổi tập huấn, nhóm triển khai sáng kiến của Viện đã tiến hành rà soát toàn
diện hiện trạng hồ sơ học thuật số của toàn bộ nghiên cứu viên trên các nền
tảng mở, đồng thời biên soạn và ban hành bộ Tài liệu hướng dẫn thực hành chuẩn
hóa hiện diện học thuật số với cấu trúc ngắn gọn, trực quan, bám sát thao tác
thực tế.
Toàn cảnh buổi tập huấn
Tại buổi tập huấn
ngày 09/11, thay vì thuyết trình lý thuyết dàn trải, chương trình được thiết kế
theo phương thức “cầm tay chỉ việc”, tập trung tối đa thời lượng cho hoạt động
thực hành trực tiếp trên máy tính cá nhân của từng nghiên cứu viên. Dưới sự hướng
dẫn chi tiết của ThS. Trần Thị Loan cùng TS. Chu Thị Thanh An, TS. Nguyễn Tiến
Đức, các nghiên cứu viên đã trực tiếp thực hiện quy trình chuẩn hóa đồng bộ
trên hai nền tảng học thuật cốt lõi:
Thứ nhất, thiết
lập mã định danh khoa học quốc tế ORCID: Đây được xác định là “mã số
định danh gốc” giúp phân biệt chính xác từng nhà khoa học trên phạm vi toàn
cầu, khắc phục triệt để tình trạng trùng lặp họ tên thường gặp ở các tác giả
Việt Nam. Các nghiên cứu viên đã hoàn thành việc khởi tạo tài khoản, khai báo
đầy đủ các biến thể tên gọi (có dấu, không dấu, viết tắt theo chuẩn quốc tế) và
chuẩn hóa thông tin đơn vị công tác thống nhất bằng cả tiếng Việt (Viện Nhà
nước và Pháp luật, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) và tiếng Anh
(Institute of State and Law, Vietnam Academy of Social Sciences).
Thứ hai, khởi tạo
và tối ưu hóa hồ sơ Google Scholar Citations: Các nghiên cứu viên được
hướng dẫn liên kết trực tiếp hồ sơ Google Scholar với mã ORCID, xác thực địa
chỉ thư điện tử công vụ và kích hoạt chế độ công khai hồ sơ. Đặc biệt, buổi tập
huấn nhấn mạnh thao tác thiết lập cơ chế “Xét duyệt thủ công trước khi cập
nhật” nhằm ngăn chặn tình trạng hệ thống tự động gán nhầm các bài viết của tác
giả khác trùng tên vào danh mục cá nhân.
Thứ ba, kết nối
mạng lưới học thuật quốc tế ResearchGate và chuẩn hóa dữ liệu công bố: Các học viên được
thực hành thao tác đồng bộ dữ liệu từ ORCID sang ResearchGate, cách bổ sung thủ
công các công trình tiếng Việt, kỷ yếu hội thảo khoa học chưa được tự động lập
chỉ mục, cũng như nắm vững các quy định pháp lý về bản quyền của tạp chí, nhà
xuất bản khi chia sẻ tệp toàn văn trên không gian mạng.

Không khí buổi tập
huấn diễn ra sôi nổi, cởi mở với nhiều trao đổi thực chất xoay quanh các tình
huống kỹ thuật phát sinh trong quá trình thao tác như xử lý các bài viết bị
trùng lặp dữ liệu, hợp nhất các phiên bản trích dẫn và khôi phục thư điện tử
công vụ để xác thực tài khoản. Nhóm triển khai đã trực tiếp hỗ trợ từng nghiên
cứu viên, giải đáp vướng mắc ngay tại chỗ, giúp 100% nghiên cứu viên tham dự
hoàn thiện khung hồ sơ chuẩn ngay trong buổi làm việc. Đối với các nghiên cứu
viên trẻ mới được tuyển dụng chưa có nhiều công bố, buổi tập huấn đã trang bị
nền tảng kỹ năng cần thiết để chủ động quản lý, cập nhật dữ liệu khoa học một
cách bài bản ngay từ những bước đầu trong sự nghiệp nghiên cứu.
Điểm nổi bật của
sáng kiến là tận dụng linh hoạt, miễn phí các nền tảng học thuật trực tuyến sẵn
có, không yêu cầu đầu tư xây dựng phần mềm hay hạ tầng kỹ thuật riêng nhưng vẫn
hình thành được mạng lưới hồ sơ khoa học cá nhân đồng bộ, chuẩn xác. Qua đó, sáng
kiến không chỉ nâng cao khả năng tiếp cận và lan tỏa kết quả nghiên cứu của
Viện Nhà nước và Pháp luật tới cộng đồng học thuật trong nước và quốc tế, mà
còn giúp đơn vị có thêm nguồn tham chiếu thống nhất phục vụ quản lý khoa học mà
không làm phát sinh thủ tục hành chính.
Kết quả bước đầu
của buổi tập huấn là tiền đề quan trọng để Viện Nhà nước và Pháp luật tiếp tục
duy trì mô hình một cách bền vững trong các năm tiếp theo, đồng thời chia sẻ bộ
tài liệu và kinh nghiệm triển khai hữu ích tới các đơn vị nghiên cứu bạn, góp
phần thiết thực chào mừng kỷ niệm 73 năm Ngày thành lập Viện Hàn lâm Khoa học
xã hội Việt Nam./.
ThS. Trần Thị Loan,
Viện Nhà nước và Pháp luật