Tham dự Hội thảo có đồng chí Anouphap Tounalom, Bí thư Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Giám đốc Học viện Chính trị và Hành chính quốc gia Lào; đồng chí Leeber Leebouapao, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch Viện Khoa học Kinh tế và Xã hội quốc gia Lào; đồng chí PGS.TS. Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; GS.TS. Lê Văn Lợi, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; cùng đại diện lãnh đạo, các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý của hai nước Việt Nam và Lào.    

Phát biểu tại phiên khai mạc, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh chủ đề Hội thảo có ý nghĩa lý luận sâu sắc và giá trị thực tiễn cao trong tổng thể quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào. Hội thảo không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật giữa các nhà khoa học hai nước, mà còn là dịp để cùng nâng cao nhận thức về con đường phát triển của mỗi quốc gia trong bối cảnh thế giới biến đổi nhanh chóng, phức tạp và khó dự báo.

Theo Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, trước những tác động của cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột địa chính trị, rủi ro an ninh phi truyền thống, biến đổi khí hậu, đứt gãy chuỗi cung ứng và những thay đổi nhanh chóng của khoa học, công nghệ, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ đã trở thành nhiệm vụ trọng yếu, có ý nghĩa chiến lược đối với mỗi quốc gia, đồng thời là nền tảng bảo đảm sự bình đẳng và chủ động trong hội nhập quốc tế, hướng tới phát triển bền vững.

Từ thực tiễn 40 năm Đổi mới của Việt Nam, GS.TS. Lê Văn Lợi cho rằng xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ phải gắn chặt với hội nhập quốc tế, kết hợp phát huy nội lực với tranh thủ ngoại lực, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Nguồn lực bên ngoài chỉ phát huy hiệu quả khi nền kinh tế có nội lực đủ mạnh, thể chế đủ vững, doanh nghiệp có năng lực hấp thụ và nguồn nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ, đặc biệt là các công nghệ cốt lõi.

Sau phiên khai mạc, Hội thảo được tổ chức gồm hai phiên chuyên đề và một phiên toạ đàm bàn tròn. Phiên thứ nhất, với chủ đề “Xây dựng nền kinh tế độc lập và tự chủ: Các sáng kiến của Lào”, tập trung làm rõ quan niệm, sáng kiến và thực tiễn của Lào trong xây dựng nền kinh tế độc lập, tự lực; vai trò lãnh đạo của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào; chính sách tài khóa và yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Phiên thứ hai, với chủ đề “Xây dựng nền kinh tế độc lập và tự chủ: Bài học kinh nghiệm của Việt Nam”, tập trung trao đổi về mối quan hệ giữa hội nhập quốc tế và tự chủ kinh tế; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa; phát triển kinh tế bền vững; phát triển lực lượng sản xuất hiện đại trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Tại phiên này, TS. Nguyễn Đình Chúc, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, VASS tham gia chủ trì cùng các nhà khoa học, chuyên gia của phía Việt Nam. TS. Lê Phương Hòa, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương trình bày tham luận “Hội nhập quốc tế và tự chủ kinh tế: Bài học từ Việt Nam”, làm rõ kinh nghiệm của Việt Nam trong kết hợp giữa mở cửa, hội nhập với củng cố nội lực và nâng cao khả năng tự chủ của nền kinh tế.

TS. Hoàng Thị Thu Huyền, Phó Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ trình bày tham luận về định hướng và giải pháp phát triển kinh tế bền vững, độc lập và tự chủ trong tương lai tại Việt Nam và Lào. Các tham luận của các nhà khoa học thuộc Viện Hàn lâm góp phần làm rõ những bài học về hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực, tăng cường năng lực doanh nghiệp trong nước, ứng dụng khoa học, công nghệ và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.

Tiếp nối hai phiên chuyên đề, phiên thảo luận tập trung vào chủ đề vận dụng những kinh nghiệm thành công của Việt Nam trong hoạch định chính sách kinh tế của Lào. Các chuyên gia hai nước đã trao đổi về điều kiện áp dụng, khả năng điều chỉnh và lựa chọn những kinh nghiệm phù hợp với đặc điểm, trình độ phát triển và yêu cầu thực tiễn của Lào.

PGS.TS. Vũ Tuấn Hưng, Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ tham gia với tư cách chuyên gia thảo luận, đóng góp ý kiến về các giải pháp nâng cao chất lượng tăng trưởng, củng cố năng lực nội sinh, phát huy các nguồn lực phát triển và tăng cường sự kết nối giữa hai nền kinh tế Việt Nam và Lào.

Các tham luận và ý kiến trao đổi tại Hội thảo đã tiếp cận chủ đề xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ từ cả góc độ lý luận và thực tiễn, qua đó góp phần làm rõ nội hàm, điều kiện và định hướng phát triển nền kinh tế độc lập, tự chủ của Việt Nam và Lào trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Trong khuôn khổ chương trình, lãnh đạo bốn cơ quan đã tiến hành hội đàm, trao đổi về định hướng tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế bốn cơ quan năm 2027 tại Việt Nam. Các bên thống nhất Hội thảo cần gắn với hai dấu mốc đặc biệt quan trọng trong quan hệ Việt Nam - Lào là 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 50 năm ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam - Lào; qua đó làm rõ những giá trị bền vững, thành tựu nổi bật và ý nghĩa chiến lược của mối quan hệ đặc biệt giữa hai nước trong giai đoạn phát triển mới.

Phát biểu bế mạc, GS.TS. Lê Văn Lợi đánh giá cao sự phối hợp chặt chẽ của bốn cơ quan và những đóng góp trách nhiệm, tâm huyết của các nhà khoa học, chuyên gia hai nước; đồng thời khẳng định kết quả Hội thảo là nền tảng quan trọng để Việt Nam và Lào tiếp tục tăng cường hợp tác, cùng xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ.

Chủ tịch Lê Văn Lợi nhấn mạnh, cơ chế Hội thảo khoa học quốc tế bốn cơ quan đã góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa các cơ quan nghiên cứu, đào tạo và tư vấn chính sách của Việt Nam và Lào; đồng thời khẳng định vai trò của khoa học xã hội trong cung cấp luận cứ khoa học, chia sẻ kinh nghiệm và đề xuất các khuyến nghị chính sách phục vụ xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ tại mỗi nước. Thành công của Hội thảo năm 2026 là tiền đề quan trọng để các bên tiếp tục phối hợp chặt chẽ, chuẩn bị chu đáo và tổ chức thành công Hội thảo năm 2027 tại Việt Nam.

Trên cơ sở những kết quả tích cực của Hội thảo năm 2026, thay mặt Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Chủ tịch Lê Văn Lợi tiếp nhận vai trò chủ trì Hội thảo khoa học quốc tế bốn cơ quan năm 2027 tại Việt Nam và trân trọng mời lãnh đạo, các nhà khoa học và chuyên gia của các cơ quan tới Việt Nam tham dự Hội thảo khoa học quốc tế bốn cơ quan năm 2027. Hội thảo năm 2027 được kỳ vọng trở thành hoạt động khoa học, chính trị thiết thực nhân dịp kỷ niệm 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 50 năm ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Việt Nam - Lào, góp phần cung cấp luận cứ khoa học, khuyến nghị chính sách và tăng cường gắn kết chiến lược giữa hai nước.