Buổi sinh hoạt Chi đoàn vui mừng chào đón sự có mặt của PGS.TS. Phạm Thị Thúy Nga, Bí thư Chi bộ, Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật; TS. Nguyễn Linh Giang, Phó Bí thư Chi bộ, Phó Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật; đ/c Nguyễn Thanh Bình, Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn Thanh niên Cộng sản HCM Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam và đ/c Nguyễn Thu Hạnh, Bí thư Chi đoàn Viện Sử học. Tham dự buổi sinh hoạt Chi đoàn còn có đông đảo các đoàn viên, thanh niên Viện Nhà nước và Pháp luật. Chủ trì buổi sinh hoạt khoa học là đ/c Phạm Hồng Nhật, Bí thư Chi đoàn Viện Nhà nước và Pháp luật.

Phát biểu chỉ đạo tại buổi sinh hoạt, PGS.TS. Phạm Thị Thúy Nga hy vọng, việc tổ chức buổi sinh hoạt khoa học này sẽ đạt được nhiều mục đích, không chỉ là việc thực hiện các chủ trương nghiên cứu để hiểu sâu thêm, làm mới thêm các khía cạnh lý luận về Hồ Chí Minh và vai trò của Hồ Chí Minh trong nghiên cứu nhà nước và pháp luật mà còn có một vai trò quan trọng hơn là tiếp tục làm sâu sắc thêm phương pháp nghiên cứu, cách tiếp cận và xác định chủ đề nghiên cứu có liên quan trong lĩnh vực của mình. Đ/c Bí thư mong muốn, sau buổi sinh hoạt này, các đoàn viên Chi đoàn sẽ có thêm các công bố mới liên quan đến chủ đề này và đạt được thành tích nổi bật trong việc tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh trong lĩnh vực nghiên cứu của mình.

Buổi sinh hoạt cũng đón nhận ý kiến của đ/c Nguyễn Thanh Bình, đại diện Ban Thường vụ Đoàn Thanh niên Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam. Đ/c Nguyễn Thanh Bình mong muốn BCH Chi đoàn Viện Nhà nước và Pháp luật giúp đỡ, tạo thêm sân chơi cho các đ/c đoàn viên trẻ, kết nối các đ/c đoàn viên trẻ tham gia vào các hoạt động của Đoàn thanh niên Viện Hàn lâm và Đoàn cấp trên.

Tại buổi sinh hoạt, các đại biểu đã lắng nghe 3 báo cáo khoa học giàu giá trị lý luận và thực tiễn. Trong báo cáo đầu tiên, “Tư tưởng lập hiến của Hồ Chí Minh” do TS. Nguyễn Tiến Đức (Viện Nhà nước và Pháp luật) trình bày, bài viết nêu bật tư tưởng lập hiến của Hồ Chí Minh thông qua quá trình hình thành và giá trị của Hiến pháp 1946 trong bối cảnh đất nước vừa giành độc lập và đối mặt nhiều khó khăn, thù trong giặc ngoài. Hồ Chí Minh đã coi việc xây dựng Hiến pháp là nhiệm vụ cấp bách nhằm khẳng định tính chính danh của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đồng thời củng cố khối đại đoàn kết dân tộc. Bản Hiến pháp năm 1946 thể hiện sự tiếp biến sáng tạo giữa tư tưởng dân quyền phương Tây với truyền thống nhân nghĩa, lấy dân làm gốc của phương Đông, đề cao quyền con người và tinh thần pháp quyền. Hiến pháp cũng thiết kế bộ máy nhà nước linh hoạt, kết hợp quyền hành pháp mạnh với cơ chế kiểm soát quyền lực và tư pháp độc lập để phù hợp với hoàn cảnh thời chiến. Đến nay, di sản lập hiến của Hồ Chí Minh vẫn có giá trị lớn trong các tranh luận về cải cách thể chế, bảo vệ quyền con người và xây dựng Nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện đại.

Báo cáo thứ hai do ThS. Phạm Hồng Nhật trình bày, “Tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước pháp quyền và gợi mở cho Việt Nam trong bối cảnh mới”. Nội dung của tham luận nói đến tư tưởng của Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân, trong đó nhân dân là chủ thể của mọi quyền lực nhà nước. Người đề cao vai trò của Hiến pháp và pháp luật trong quản lý xã hội, yêu cầu mọi tổ chức, cá nhân đều phải hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, đồng thời kết hợp chặt chẽ giữa “đức trị” và “pháp trị” để xây dựng một nhà nước trong sạch, hiệu quả. Bài viết cũng nhấn mạnh tư tưởng chống tham ô, lãng phí, quan liêu của Hồ Chí Minh và xem đây là nhiệm vụ quan trọng để bảo vệ bản chất của Nhà nước cách mạng. Trên cơ sở đó, tác giả liên hệ thực tiễn hiện nay, đề xuất tiếp tục hoàn thiện Nhà nước pháp quyền theo hướng liêm chính, minh bạch, ứng dụng công nghệ số, tăng cường trách nhiệm giải trình và phát huy vai trò giám sát của nhân dân. Đồng thời, bài viết khẳng định giá trị bền vững của tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu quả và thúc đẩy hòa bình, hợp tác quốc tế trong bối cảnh hội nhập hiện nay.

Báo cáo thứ ba là của NCV. Đặng Hồng Nga có chủ đề “Nhân quyền trong tư tưởng Hồ Chí Minh”. Bài viết phân tích tư tưởng nhân quyền của Hồ Chí Minh như sự kết hợp hài hòa giữa giá trị dân tộc và tinh hoa tư tưởng nhân quyền tiến bộ của nhân loại, trong đó quyền con người luôn gắn với độc lập dân tộc và quyền tự quyết của dân tộc. Tư tưởng ấy đã ảnh hưởng sâu sắc đến hệ thống pháp luật Việt Nam từ Hiến pháp năm 1946 đến Hiến pháp năm 2013, đồng thời hình thành đường lối “ngoại giao nhân quyền” dựa trên nguyên tắc đối thoại, bình đẳng và tôn trọng chủ quyền quốc gia. Bài viết khẳng định tư tưởng nhân quyền của Hồ Chí Minh vẫn có giá trị thời đại trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, góp phần định hướng cho quá trình xây dựng Nhà nước pháp quyền và phát triển đối ngoại của Việt Nam.

Trao đổi tại buổi sinh hoạt, TS. Nguyễn Thu Hạnh, Bí thư Chi đoàn Viện Sử học, ấn tượng với phần trình bày của ba tham luận, trong đó tham luận của TS. Nguyễn Tiến Đức có nội dung liên quan đến cuốn sách mà TS. Nguyễn Thu Hạnh đã xuất bản về Hiến pháp năm 1946. TS. Thu Hạnh mong muốn trong năm tới, Chi đoàn hai Viện sẽ cùng nhau hợp tác tổ chức tọa đàm khoa học.

Các tham luận và phần thảo luận sôi nổi tại buổi sinh hoạt khoa học đã cung cấp nhiều tư liệu, quan điểm, kinh nghiệm quý báu cho đoàn viên, thanh niên cũng như thể hiện trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc tìm hiểu, học tập tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và lan tỏa hành động thiết thực cho việc xác định chủ đề nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu trong hoạt động chuyên môn của mình.