Hội thảo do bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam và TS. Đinh Thị Mai, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đồng chủ trì. Chương trình có sự tham gia của đại diện lãnh đạo các cơ quan, ban, ngành Trung ương; các nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực bình đẳng giới, công nghệ và chuyển đổi số; đại diện các tổ chức quốc tế cùng Hội LHPN một số tỉnh, thành phố.

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, bà Nguyễn Thị Thu Hiền nhấn mạnh, Hội thảo diễn ra trong bối cảnh cả nước đang triển khai các chủ trương, chính sách về phát triển đất nước, đặc biệt là thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Điều này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực số, bảo đảm cơ hội tham gia bình đẳng của phụ nữ trong tiến trình chuyển đổi số. Thúc đẩy bình đẳng giới không chỉ góp phần bảo vệ quyền, lợi ích của phụ nữ mà còn phát huy tiềm năng, sức sáng tạo và đóng góp của phụ nữ vào sự phát triển đất nước.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hiền, chuyển đổi số mở ra nhiều cơ hội cho phụ nữ trong học tập, việc làm, khởi nghiệp, sản xuất, kinh doanh và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Tuy nhiên, khả năng thụ hưởng những cơ hội này còn có sự chênh lệch do khác biệt về điều kiện tiếp cận thiết bị, Internet, kỹ năng số và nguồn lực hỗ trợ. Đặc biệt, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, yếu thế có nguy cơ gặp nhiều rào cản hơn, khiến bất bình đẳng giới tiếp tục gia tăng nếu thiếu các chính sách hỗ trợ phù hợp. Bên cạnh đó, chuyển đổi số còn đặt ra những thách thức mới như định kiến giới trong dữ liệu và thuật toán trí tuệ nhân tạo, bạo lực, quấy rối trực tuyến và xâm phạm quyền riêng tư. Việc phụ nữ chưa được tham gia đầy đủ vào quá trình xây dựng chính sách, phát triển công nghệ và ra quyết định cũng có thể khiến nhu cầu, lợi ích của họ chưa được quan tâm đúng mức.

Từ thực tế đó, bà Nguyễn Thị Thu Hiền cho rằng cần triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao năng lực số, hỗ trợ phụ nữ thích ứng với thị trường lao động, mở rộng cơ hội việc làm và tham gia vào lĩnh vực khoa học, công nghệ. Đồng thời, cần tạo điều kiện để phụ nữ làm chủ công nghệ, tham gia sáng tạo, ra quyết định và bình đẳng thụ hưởng thành quả chuyển đổi số. Đây vừa là yêu cầu bảo đảm quyền và cơ hội phát triển của phụ nữ, vừa góp phần khai thác hiệu quả nguồn lực và sức sáng tạo phục vụ sự phát triển của đất nước.

Hội thảo được tổ chức với hai phiên trọng tâm. Phiên thứ nhất với chủ đề: “Bình đẳng giới trong chuyển đổi số - Thực trạng và những vấn đề đặt ra” và Phiên Tọa đàm với chủ đề: “Giải pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong chuyển đổi số tại Việt Nam”.

Tại phiên thứ nhất, các đại biểu tập trung trao đổi về thực trạng bình đẳng giới trong tiến trình chuyển đổi số tại Việt Nam, phân tích những cơ hội, thách thức và vấn đề đặt ra đối với phụ nữ trong tiếp cận, sử dụng công nghệ số. Các tham luận đồng thời làm rõ khoảng cách giới về khả năng tiếp cận thiết bị, công nghệ và kỹ năng số, cũng như những rào cản ảnh hưởng đến sự tham gia và thụ hưởng thành quả chuyển đổi số của phụ nữ. Đặc biệt, các đại biểu nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo theo hướng có trách nhiệm, bảo đảm tính nhạy cảm giới.

Tại chương trình, các đại biểu cũng chia sẻ những giải pháp bảo đảm an toàn, an ninh mạng, bảo vệ thông tin cá nhân và quyền riêng tư của phụ nữ trên không gian mạng; đồng thời trao đổi kinh nghiệm quốc tế trong giải quyết các vấn đề và thúc đẩy bình đẳng giới trong chuyển đổi số tại một số quốc gia. Các tham luận tại Hội thảo đã góp phần cung cấp thêm cơ sở khoa học và thực tiễn để nhận diện những vấn đề cần ưu tiên, đề xuất giải pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong tiến trình chuyển đổi số tại Việt Nam.

Sau phần tham luận, các đại biểu tham gia thảo luận, trao đổi về những khó khăn, thách thức trong thực tiễn, đặc biệt là việc bảo đảm cơ hội tiếp cận công nghệ và kỹ năng số cho phụ nữ ở các nhóm, khu vực có điều kiện khác nhau.

Tiếp nối chương trình, phiên Tọa đàm tập trung thảo luận các giải pháp thúc đẩy lồng ghép giới trong quá trình xây dựng và triển khai chính sách chuyển đổi số; cải thiện khả năng tiếp cận hạ tầng, thiết bị, dịch vụ số; nâng cao kỹ năng số và bảo đảm an toàn cho phụ nữ trên không gian mạng. Đồng thời, các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu phát triển, ứng dụng công nghệ theo hướng bao trùm, có trách nhiệm, bảo đảm không làm gia tăng bất bình đẳng giới.

Bên cạnh đó, vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là Hội LHPN Việt Nam, được đề cao trong việc đưa các chính sách về bình đẳng giới và chuyển đổi số đến gần hơn với phụ nữ. Thông qua hoạt động tuyên truyền, tập huấn, nâng cao năng lực số, kết nối nguồn lực và hỗ trợ phụ nữ trong học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh, các cấp Hội góp phần thu hẹp khoảng cách số, tạo điều kiện để phụ nữ chủ động tham gia và bình đẳng thụ hưởng thành quả chuyển đổi số.

Phát biểu tổng kết và bế mạc hội thảo, TS. Đinh Thị Mai, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đánh giá, với 80 bài tham luận gửi đến H ội thảo và các ý kiến trao đổi, thảo luận, chương trình đã tập trung làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn và chính sách về bình đẳng giới trong chuyển đổi số. Từ các ý kiến, tham luận tại Hội thảo, bà Đinh Thị Mai nhấn mạnh một số vấn đề trọng tâm:

Thứ nhất, cần tiếp tục đổi mới cách tiếp cận về bình đẳng giới trong chuyển đổi số theo hướng toàn diện, trong đó, chú trọng vào cơ hội tham gia, năng lực làm chủ và kết quả thụ hưởng.

Thứ hai, thúc đẩy bình đẳng giới trong chuyển đổi số phải gắn với phát triển nguồn nhân lực, bảo đảm việc làm và nâng cao vị thế kinh tế của phụ nữ.

Thứ ba, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đặt ra những yêu cầu mới về bảo đảm công bằng, trách nhiệm và phòng ngừa thiên lệch giới trong công nghệ.

Thứ tư, bảo đảm an ninh, an toàn và quyền của người dân trên môi trường số là điều kiện thiết yếu để thúc đẩy bình đẳng giới.

Thứ năm, kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn địa phương khẳng định ý nghĩa của việc gắn chính sách với nhu cầu thực tế của phụ nữ, phát huy vai trò của các tổ chức xã hội và tăng cường sự tham gia của cộng đồng.

Để thúc đẩy bình đẳng giới trong chuyển đổi số thời gian tới, TS. Đinh Thị Mai đề xuất một số giải pháp trọng tâm, gồm: hoàn thiện thể chế và tăng cường lồng ghép giới trong xây dựng chính sách, pháp luật; xây dựng hệ thống dữ liệu phân tách theo giới và nhóm đối tượng; nâng cao kỹ năng số gắn với nhu cầu việc làm, sinh kế của phụ nữ; bảo đảm an toàn trong môi trường số; phát huy vai trò của Hội LHPN Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội, gắn phong trào “Bình dân học vụ số” với mục tiêu bình đẳng giới. Đồng thời, cần đổi mới hoạt động truyền thông, đẩy mạnh nghiên cứu nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách.

TS. Đinh Thị Mai cũng đề nghị Ban Tổ chức Hội thảo tổng hợp các ý kiến, hoàn thiện kỷ yếu, báo cáo kết quả và kiến nghị chính sách tới các cơ quan chức năng, đồng thời phổ biến kết quả H ội thảo đến các cấp Hội và cộng đồng khoa học. Bà bày tỏ mong muốn Hội LHPN Việt Nam và Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu về giới và chuyển đổi số, góp phần bảo đảm phụ nữ được tham gia chủ động, bình đẳng và thực chất vào tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Hội thảo khoa học quốc gia “Giải pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong chuyển đổi số ở Việt Nam hiện nay” đã góp phần bổ sung cơ sở khoa học và thực tiễn cho công tác nghiên cứu, tham mưu và xây dựng chính sách về bình đẳng giới trong bối cảnh mới , khẳng định vai trò quan trọng trong nghiên cứu về phụ nữ và bình đẳng giới của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, trong đó có vai trò củaViện Nghiên cứu Con người, Gia đình và Giới. Những kết quả trao đổi và kiến nghị tại Hội thảo cũng là cơ sở để Hội LHPN Việt Nam tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, phát huy vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của phụ nữ; đồng thời hỗ trợ phụ nữ nâng cao năng lực số, chủ động tham gia chuyển đổi số, hướng tới xây dựng xã hội số an toàn, bình đẳng, bao trùm và phát triển bền vững.