Chủ trì buổi lễ và hội thảo có đồng chí GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm; PGS.TS. Nguyễn Tài Đông, Uỷ viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo - Dân vận Đảng ủy Viện Hàn lâm, Chủ tịch Liên chi Hội Nhà báo Viện Hàn lâm; PGS.TS. Đinh Quang Thành, Giám đốc Nhà xuất bản và Tạp chí Khoa học xã hội.

Tham dự Chương trình còn có các đồng chí là lãnh đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc Viện Hàn lâm, các đồng chí trong Liên chi Hội Nhà báo Viện Hàn lâm, các đồng chí trong Ban Biên tập các tạp chí thuộc các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm, các các nhà báo, biên tập viên đến từ Báo Tin tức và Ban tin trong nước thuộc Thông tấn xã Việt Nam, Cổng Thông tin điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Báo Pháp luật Việt Nam, Báo VietnamNet, Ban Thời sự Đài Truyền hình Hà Nội, bộ phận Thường trực Ban biên tập Cổng Thông tin điện tử (Phòng Thông tin - Truyền thông, Văn phòng Viện Hàn lâm) cùng đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài Viện Hàn lâm.

Khẳng định vai trò của tạp chí, truyền thông và xuất bản trong lan tỏa tri thức và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Thay mặt Đảng ủy và Lãnh đạo Viện Hàn lâm, phát biểu khai mạc và chào mừng Hội thảo, Đồng chí GS.TS. Lê Văn Lợi đã gửi lời chúc mừng tốt đẹp tới các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học, các nhà báo cùng toàn thể cán bộ làm công tác tạp chí, truyền thông và xuất bản cùng sự tri ân sâu sắc tới các thế hệ người làm báo cách mạng Việt Nam, những người đã và đang cống hiến trí tuệ, tâm huyết và bản lĩnh của mình cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc.

Đồng chí GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh, trong suốt hơn một thế kỷ qua, báo chí cách mạng Việt Nam luôn đồng hành cùng dân tộc, giữ vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, đồng thời là lực lượng quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và lợi ích quốc gia, dân tộc.

Đối với Viện Hàn lâm, hệ thống tạp chí khoa học, các hoạt động truyền thông và xuất bản không chỉ là kênh phổ biến tri thức mà còn là bộ phận hữu cơ trong thực hiện chức năng nghiên cứu, tư vấn chính sách và lan tỏa các giá trị khoa học xã hội. Theo đồng chí GS.TS. Lê Văn Lợi, một công trình nghiên cứu chỉ thực sự phát huy giá trị khi được công bố trên các ấn phẩm uy tín và được truyền thông rộng rãi tới xã hội.

Đánh giá những kết quả đạt được thời gian qua, Chủ tịch Viện Hàn lâm cho biết hệ thống tạp chí khoa học của Viện đã từng bước nâng cao chất lượng học thuật, chuẩn hóa quy trình biên tập, phản biện, hướng tới các chuẩn mực quốc tế như Scopus và Web of Science. Công tác truyền thông cũng được đổi mới theo hướng đa phương tiện, đa nền tảng, góp phần đưa các kết quả nghiên cứu đến gần hơn với công chúng và hỗ trợ giải quyết những vấn đề thực tiễn của đất nước. Trong khi đó, hoạt động xuất bản tiếp tục khẳng định vai trò lưu giữ, truyền bá tri thức, phục vụ công tác đào tạo, nghiên cứu và hoạch định chính sách.

Đồng chí GS.TS. Lê Văn Lợi cũng khẳng định các cơ quan tạp chí, truyền thông và xuất bản của Viện Hàn lâm đã và đang thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, góp phần tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, đồng thời cung cấp các luận cứ khoa học để đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Trước những tác động mạnh mẽ của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ Tư, quá trình chuyển đổi số quốc gia và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, GS.TS. Lê Văn Lợi cho rằng hoạt động báo chí, truyền thông và xuất bản đang đứng trước cả cơ hội và thách thức mới. Giáo sư Chủ tịch đề nghị hội thảo tập trung thảo luận các giải pháp nhằm phát huy vai trò của hệ thống tạp chí, truyền thông và xuất bản trong cụ thể hóa đường lối của Đảng, nâng cao chất lượng học thuật, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đổi mới truyền thông khoa học và nâng cao vị thế học thuật quốc tế của các tạp chí khoa học Việt Nam.

Theo GS.TS. Lê Văn Lợi, cần chuyển mạnh từ tư duy “xuất bản để lưu trữ” sang “xuất bản để kiến tạo”, xây dựng các tạp chí khoa học thực sự trở thành diễn đàn học thuật uy tín, cung cấp luận cứ khoa học phục vụ công tác hoạch định chính sách. Đồng thời, các đơn vị cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, chuẩn hóa dữ liệu, phát triển các sản phẩm truyền thông hiện đại như infographic, podcast, video ngắn để đưa tri thức khoa học xã hội đến gần hơn với các nhà quản lý, doanh nghiệp và công chúng.

Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn của đội ngũ làm công tác báo chí, truyền thông và xuất bản; kết hợp hài hòa giữa giá trị khoa học, giá trị tư tưởng và giá trị truyền thông hiện đại nhằm tạo sức lan tỏa sâu rộng cho các kết quả nghiên cứu.

Chủ tịch Viện Hàn lâm mong muốn đội ngũ những người làm báo, truyền thông của Viện tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang của báo chí cách mạng Việt Nam, luôn giữ vững phẩm chất “trí cao, tâm sáng, bút sắc”, không ngừng đổi mới, sáng tạo, lan tỏa các giá trị khoa học và đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên phát triển mới.

Nâng cao chất lượng công tác tạp chí và sức lan tỏa truyền thông khoa học xã hội

Báo cáo công tác tạp chí, truyền thông, xuất bản của Viện Hàn lâm, PGS.TS. Nguyễn Tài Đông cho biết, giai đoạn 2025–2026, công tác tạp chí, truyền thông và xuất bản của Viện Hàn lâm đã đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần lan tỏa tri thức khoa học xã hội và nhân văn, phục vụ hiệu quả hoạt động nghiên cứu, đào tạo, tư vấn chính sách và phát triển đất nước.

Theo PGS.TS. Nguyễn Tài Đông, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới và quá trình chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công tác tạp chí, truyền thông và xuất bản ngày càng được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao giá trị và sức lan tỏa của các kết quả nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn.

Hiện nay, Viện Hàn lâm có 22 tạp chí khoa học, gồm Tạp chí Khoa học xã hội Việt Nam và 21 tạp chí chuyên ngành. Các tạp chí tiếp tục duy trì hoạt động đúng tôn chỉ, mục đích, bảo đảm chất lượng chuyên môn và yêu cầu chính trị, tư tưởng. Nhiều tạp chí đã xây dựng chuyên mục về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng học thuật, hoàn thiện quy trình phản biện và biên tập theo hướng tiếp cận các chuẩn mực quốc tế.

Trong giai đoạn 2025-2026, Nhà xuất bản và Tạp chí Khoa học xã hội đã phối hợp tổ chức nhiều hội thảo, tọa đàm chuyên đề về chuyển đổi số trong hoạt động tạp chí khoa học, nâng cao chất lượng tạp chí theo chuẩn Hội đồng Giáo sư Nhà nước và hội nhập quốc tế. Nhiều đề án quan trọng cũng được xây dựng nhằm thúc đẩy phát triển tạp chí điện tử, website tiếng Anh và chuẩn hóa thể thức trình bày tạp chí theo thông lệ quốc tế.

Một trong những điểm nhấn nổi bật được báo cáo là quá trình chuyển đổi số trong hệ thống tạp chí khoa học. Nhiều tạp chí đã xây dựng website riêng, được cấp mã định danh DOI và từng bước số hóa quy trình tiếp nhận, phản biện, biên tập và xuất bản trực tuyến. Các số tạp chí đã xuất bản cũng được số hóa nhằm phục vụ tra cứu, khai thác và phổ biến rộng rãi.

Công tác truyền thông khoa học ghi nhận nhiều đổi mới tích cực. Nếu như 6 tháng đầu năm 2025, tỷ lệ tin, bài do các đơn vị thuộc và trực thuộc Viện Hàn lâm cung cấp chỉ chiếm khoảng 47,8% tổng số tin, bài đăng tải thì đến 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ này đã tăng lên 82,5%. Nội dung truyền thông được đa dạng hóa với nhiều hình thức như infographic, video ngắn, tọa đàm trực tuyến, giới thiệu công trình nghiên cứu và các sự kiện khoa học.

Đặc biệt, kể từ đi vào hoạt động từ tháng 9/2025, Fanpage Cổng Thông tin điện tử Viện Hàn lâm đã trở thành một kênh truyền thông số hiệu quả. Tính đến ngày 16/6/2026, fanpage đã thu hút hơn 5.500 người theo dõi, đăng tải 605 bài viết với gần 4 triệu lượt xem và hơn 471 nghìn lượt tương tác. Theo PGS.TS. Nguyễn Tài Đông, những con số này cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn của công chúng đối với các hoạt động nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế và các sự kiện nổi bật của Viện Hàn lâm.

Bên cạnh đó, công tác xuất bản tiếp tục phát huy vai trò quan trọng trong truyền bá tri thức khoa học. Tính đến giữa tháng 6/2026, Nhà xuất bản đã phát hành 381 đầu sách, trong đó có 156 đầu sách của Viện Hàn lâm và 225 đầu sách liên kết xuất bản. Các xuất bản phẩm không chỉ phục vụ nghiên cứu, đào tạo và tư vấn chính sách mà còn được quảng bá rộng rãi trên các nền tảng số và tham gia nhiều hoạt động trưng bày, giới thiệu sách ở quy mô quốc gia.

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra một số khó khăn, hạn chế như mức độ chuyển đổi số giữa các đơn vị chưa đồng đều; số lượng tạp chí có phiên bản tiếng Anh còn ít; chưa có tạp chí nào của Viện Hàn lâm tham gia các cơ sở dữ liệu quốc tế uy tín như Scopus hay Web of Science. Nguồn lực dành cho công nghệ và chuyển đổi số còn hạn chế, trong khi năng lực quản trị số, kỹ năng truyền thông khoa học và khả năng quốc tế hóa của đội ngũ làm công tác tạp chí, xuất bản vẫn cần tiếp tục được nâng cao.

Trong thời gian tới, Viện Hàn lâm sẽ tập trung hiện đại hóa toàn diện hệ thống tạp chí, truyền thông và xuất bản trên nền tảng số; xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung; chuẩn hóa quy trình biên tập và phản biện theo tiêu chuẩn quốc tế; đẩy mạnh đào tạo nhân lực số; phát triển truyền thông khoa học đa nền tảng; đồng thời phát huy vai trò của hệ thống tạp chí và xuất bản trong cung cấp luận cứ khoa học phục vụ công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

PGS.TS. Nguyễn Tài Đông khẳng định, với quyết tâm đổi mới, sáng tạo và hội nhập, hệ thống tạp chí, truyền thông và xuất bản của Viện Hàn lâm sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng học thuật, đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường lan tỏa tri thức khoa học xã hội và nhân văn, góp phần thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chính trị được giao và phục vụ sự phát triển bền vững của đất nước.

Xây dựng hệ sinh thái truyền thông số, tăng cường sức lan tỏa của nghiên cứu khoa học đến gần với công chúng

Tại Hội thảo “Phát huy vai trò của tạp chí, truyền thông và xuất bản trong kỷ nguyên phát triển mới”, các đại biểu đã được lắng nghe nhiều ý kiến tâm huyết, những phân tích đa chiều về thực trạng, thách thức về cơ hội của hệ thống báo chí, xuất bản trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ và sự phát triển của trí tuệ nhân tạo. Hội thảo cũng góp phần làm rõ hơn các luận cứ khoa học về vai trò, sứ mệnh của báo chí, xuất bản trong việc định hướng dư luận, lan tỏa tri thức lý luận chính trị và các giá trị khoa học trong kỷ nguyên số; nhận diện sâu sắc những rào cản về công nghệ, phương thức quản trị và hạ tầng số; từ đó đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm hiện đại hóa quy trình xuất bản, ứng dụng các mô hình truyền thông đa phương tiện để tăng cường sự kết nối giữa nghiên cứu khoa học với công chúng.

Nhân dịp này, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã tổ chức Cuộc thi về truyền thông số chào mừng Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21-6 với chủ đề: “Kết nối tri thức - Lan tỏa giá trị - Kiến tạo hệ sinh thái truyền thông số”. Cuộc thi là dịp để lan tỏa mạnh mẽ các giá trị khoa học xã hội và nhân văn, đồng thời khẳng định vai trò của công tác thông tin, truyền thông trong thời đại số. Hôm nay, Viện Hàn lâm long trọng tổ chức Lễ Tổng kết và trao giải Cuộc thi nhằm đánh giá kết quả đạt được, tôn vinh các tập thể, cá nhân tiêu biểu và tiếp tục thúc đẩy hoạt động truyền thông trong toàn hệ thống.