GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm, Phó Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; PGS.TS. Vũ Hải Quân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; TS. Đặng Xuân Thanh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm và đồng chí Hoàng Minh Cường, Ủy viên Thành ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đồng chủ trì Hội thảo.

Tham dự Hội thảo có khoảng 200 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương; các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý; đại diện các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các cơ quan báo chí, truyền thông.

Hội thảo được tổ chức trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh thực hiện các chủ trương lớn của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm tạo động lực cho phát triển nhanh và bền vững. Trong tiến trình đó, Hải Phòng là một trong những cực tăng trưởng quan trọng của vùng Bắc Bộ và cả nước; trung tâm công nghiệp, cảng biển, logistics và dịch vụ lớn của khu vực Duyên hải Bắc Bộ; đồng thời là địa phương có nhiều tiềm năng và điều kiện thuận lợi để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong giai đoạn mới.

Phát biểu tại Hội thảo, PGS.TS. Vũ Hải Quân, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ đánh giá cao sáng kiến tổ chức hội thảo của thành phố Hải Phòng và Viện Hàn lâm, đồng thời nhấn mạnh các kết quả nghiên cứu, ý kiến tham luận cần được chắt lọc, chuyển hóa thành những giải pháp và chương trình hành động cụ thể, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo phát triển của thành phố. Theo đồng chí, các nghiên cứu xuất phát từ thực tiễn địa phương có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện các chủ trương, chính sách phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Chia sẻ về định hướng phát triển của Hải Phòng, PGS.TS. Vũ Hải Quân cho rằng thành phố cần đổi mới tư duy theo hướng chuyển từ “khai thác biển” sang “làm giàu từ biển”, phát triển kinh tế biển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và quản trị hiện đại. Đồng chí nhấn mạnh, bên cạnh tư duy đột phá, yếu tố quyết định thành công là năng lực tổ chức thực hiện; do đó Hải Phòng cần lựa chọn những nhiệm vụ trọng tâm, khả thi để triển khai hiệu quả, tạo động lực cho quá trình phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Thay mặt Lãnh đạo thành phố Hải Phòng, phát biểu khai mạc Hội thảo, đồng chí Hoàng Minh Cường nhiệt liệt chào mừng sự góp mặt đông đảo của các đại biểu tham dự. Đồng chí nhấn mạnh, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang ngày càng trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh, hiệu quả quản trị và chất lượng phát triển của mỗi quốc gia, mỗi địa phương trong bối cảnh quán triệt Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ Tư  đang diễn ra mạnh mẽ.

Nhằm đáp ứng yêu cầu quan trọng đặt ra đối với Thành phố Hải Phòng, đồng chí Hoàng Minh Cường nhấn mạnh, Hải Phòng cần chuyển mạnh từ tư duy quản lý khoa học và công nghệ sang kiến tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy liên kết giữa nghiên cứu, ứng dụng và thị trường; lấy doanh nghiệp làm trung tâm và nhu cầu thực tiễn của phát triển kinh tế - xã hội làm định hướng. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thành phố đang phát triển các lĩnh vực thế mạnh như kinh tế biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học biển, chuyển đổi số, năng lượng sạch và đô thị thông minh.

Phát biểu đề dẫn tại Hội thảo, GS.TS. Lê Văn Lợi khẳng định đây là chủ đề có ý nghĩa thời sự và chiến lược trong bối cảnh cả nước đang triển khai Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, với định hướng xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Theo GS.TS. Lê Văn Lợi, yêu cầu tăng trưởng nhanh, chất lượng và bền vững trong giai đoạn phát triển mới đòi hỏi phải chuyển đổi căn bản tư duy phát triển, từ mô hình tăng trưởng truyền thống dựa chủ yếu vào mở rộng các yếu tố đầu vào sang mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ, dữ liệu và năng lực quản trị hiện đại. Đồng thời nhấn mạnh, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi được dẫn dắt bởi một nền tảng lý luận vững chắc, hỗ trợ bởi thể chế phù hợp, nguồn nhân lực chất lượng cao, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thị trường khoa học công nghệ phát triển và năng lực quản trị thích ứng với nền kinh tế số.

Đánh giá cao về vai trò của Hải Phòng, GS.TS. Lê Văn Lợi cho rằng thành phố đang khẳng định vị thế là một trong những cực tăng trưởng quan trọng của cả nước với những thành tựu nổi bật trong phát triển hạ tầng, cảng biển, logistics, thu hút đầu tư và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ở mức cao trong nhiều năm liên tiếp. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, Hải Phòng cần tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm tạo dựng các động lực phát triển mới, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc tế.

GS.TS. Lê Văn Lợi nhận định, Hải Phòng không chỉ cần phát huy các lợi thế truyền thống về vị trí địa lý, cảng biển, hạ tầng và nguồn lực sản xuất mà còn phải chuyển sang khai thác các lợi thế cạnh tranh động như năng lực đổi mới sáng tạo, khả năng hấp thụ công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực, hệ sinh thái khởi nghiệp và quản trị dữ liệu. Theo đó, thành phố cần từng bước chuyển đổi từ mô hình “địa phương công nghiệp – cảng biển” sang mô hình “trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics thông minh, đổi mới sáng tạo, kinh tế biển và đô thị quốc tế hiện đại”.

Để đạt được mục tiêu đó, GS.TS. Lê Văn Lợi đề nghị Hội thảo tập trung thảo luận bốn nhóm vấn đề trọng tâm gồm: làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế- xã hội dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong bối cảnh mới; phân tích, đánh giá và đúc kết kinh nghiệm thực thi của thành phố Hải Phòng, từ đó rút ra các bài học có giá trị tham khảo; nhận diện những vấn đề mới đặt ra; đề xuất các định hướng, giải pháp phát triển cho giai đoạn tới.

Hội thảo nhận được 55 tham luận, gồm hai phiên làm việc chính. Phiên thứ nhất với chủ đề “Những vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo” tập trung trao đổi các vấn đề lý luận và thực tiễn về mô hình phát triển dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; kinh nghiệm phát triển của Hải Phòng; các cơ chế, chính sách và điều kiện bảo đảm cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Phiên thứ hai với chủ đề “Đột phá về thể chế chính sách và gợi ý cho Hải Phòng” được tổ chức theo hình thức tọa đàm bàn tròn với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia và nhà quản lý nhằm trao đổi, đề xuất các giải pháp về thể chế, chính sách, phát triển nguồn nhân lực, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển thành phố trong giai đoạn mới.

Thông qua các tham luận và các ý kiến trao đổi, hội thảo tiếp tục bổ sung luận cứ khoa học và thực tiễn phục vụ nghiên cứu, hoạch định và hoàn thiện chủ trương, chính sách phát triển; đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế của thành phố Hải Phòng, góp phần xây dựng Hải Phòng trở thành trung tâm công nghiệp, cảng biển, logistics và đổi mới sáng tạo của vùng Bắc Bộ, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045.